Khu danh thắng Hương Sơn, hay còn gọi là Chùa Hương, thuộc xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Nơi đây nổi tiếng với phong cảnh hữu tình, là địa điểm hành hương Phật giáo lớn, đặc biệt có "Nam Thiên đệ nhất động" (động đẹp nhất trời Nam).
Để đến Hương Sơn, du khách thường di chuyển từ quận Hà Đông đến Vân Đình, sau đó tới Bến Đục. Từ Bến Đục, thuyền sẽ đưa du khách xuôi dòng suối Yến khoảng 3km để vào khu danh thắng.
Tổng quan Quần thể danh thắng Hương Sơn
Danh thắng Hương Sơn là một quần thể rộng lớn, bao gồm núi non, sông suối, làng mạc, chùa chiền và hang động. Quần thể nằm quanh dãy núi Hương Tích, phía bắc rặng Trường Sơn, trải rộng hàng ngàn héc ta.
Các tuyến tham quan chính tại Hương Sơn được tổ chức khoa học, giúp du khách dễ dàng khám phá. Trong đó, tuyến Hương Tích là phổ biến và nổi bật nhất.
Tuyến Hương Tích - Hành trình tâm linh và cảnh sắc
Tuyến Hương Tích bao gồm nhiều điểm đến quan trọng như Suối Yến, đền Trình, cầu Hội, chùa Thanh Sơn, Hương Đài, Thiên Trù, Hinh Bồng, chùa Tiên, Giải Oan, đền Cửa Võng và động Hương Tích.
Suối Yến
Suối Yến là điểm khởi đầu cho hành trình khám phá Hương Sơn. Dòng suối hiền hòa, uốn lượn giữa hai triền núi, dài khoảng 3km. Trên đường đi, du khách sẽ chiêm ngưỡng nhiều ngọn núi với hình dáng độc đáo như núi Đụn, núi Soi (núi Lân), núi Ái, núi Phượng, núi Đổi Chèo, núi Bưng, núi Voi và núi Mâm Xôi. Bên phải là núi Ngũ Nhạc với Đền Trình, nơi du khách dừng chân thắp hương trước khi tiếp tục hành trình.
Chùa Thiên Trù (Chùa Ngoài)
Chùa Thiên Trù, hay còn gọi là chùa Trò, ban đầu là một thảo am nhỏ. Chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu, xây dựng lại sau kháng chiến. Tam bảo Thiên Trù hiện nay được xây dựng năm 1991. Bên phải chùa là vườn tháp, nơi lưu giữ xá lị của các vị Tổ sư. Sau khi lễ Phật tại đây, du khách có thể nghỉ ngơi trước khi tiếp tục cuộc hành trình.
Chùa Tiên Sơn
Từ Thiên Trù, rẽ phải theo con đường nhỏ men sườn núi khoảng hơn 1km là đến chùa Tiên Sơn. Chùa nhỏ, xinh xắn, được dựng trên núi cao. Trong động Núi Tiên của chùa thờ Phật Bà Quan Thế Âm. Đặc biệt, có những nhũ đá khi gõ vào sẽ phát ra âm thanh như tiếng tiêu thiền nhã nhạc du dương.
Chùa Giải Oan
Nằm trên đường vào chùa Trong, rẽ tay trái là chùa Giải Oan. Chùa được xây dựng ở lưng chừng núi Long Tuyền, trải qua nhiều lần tu bổ. Chùa thờ Đức Bồ Tát Quan Thế Âm. Trong chùa có giếng Thanh Trì trong suốt, không bao giờ cạn, tương truyền là nơi Đức Chúa Ba đã tắm để tẩy sạch bụi trần. Du khách thường uống nước giếng với mong muốn giải thoát khỏi mọi oan ức trong đời.
Động Hương Tích (Chùa Trong)
Từ chùa Giải Oan, du khách tiếp tục hành trình khoảng 2,5km để lên động Hương Tích, còn gọi là Chùa Trong. Đường lên động quanh co, dốc cao dần. Khi đến đỉnh, du khách sẽ thấy một vòm hang rộng, sâu, hun hút giống như hàm của một con rồng. Đây chính là động Hương Tích.
Đi xuống 120 bậc đá là vào lòng động. Trong động có nhiều nhũ đá, măng đá tạo thành muôn hình vạn trạng như "đụn gạo", lối lên Trời, lối xuống Âm phủ, nong tằm, né kén, chuồng lợn, ao bèo, cây vàng, cây bạc, đầu cô, đầu cậu... Đặc biệt, pho tượng Phật Bà Quan Thế Âm bằng đá xanh tạc vào thời Tây Sơn là một tác phẩm điêu khắc nhân tạo giá trị. Động Hương Tích đã được Chúa Trịnh Sâm (thế kỷ 17) tự tay đề năm chữ Hán lên cửa động: "Nam Thiên đệ nhất động" (Động đẹp nhất trời Nam).
Lưu ý khi hành hương Hương Sơn
Để có chuyến đi du lịch trong nước đến Hương Sơn thuận lợi, du khách nên chuẩn bị trang phục gọn gàng, phù hợp cho việc đi bộ và leo núi. Mang theo nước uống, đồ ăn nhẹ và giữ gìn vệ sinh chung. Lễ hội Chùa Hương thường diễn ra vào mùa xuân, thu hút rất đông du khách, do đó cần lưu ý về tình trạng đông đúc và chuẩn bị tinh thần chờ đợi.
Kiểm tra dự báo thời tiết trước chuyến đi để có sự chuẩn bị tốt nhất. Luôn tuân thủ các quy định của ban quản lý khu danh thắng để đảm bảo an toàn và giữ gìn cảnh quan.
